Ελληνισμός Μαχόμενος, Eκδόσεις Τήνος, Αθήνα 1995. Ο συγγραφέας είναι καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Παν. Αθηνών   Ο l4ος αιώνας ειναι αποδεδειγμένα μία από τις κρισιμότερες φάσεις της «Βυζαντινής» Ιστορίας. Η περίοδος αυτή σφραγίζεται από μία περίεργη αντινομία. Η κοινωνικο-πολιτική κρίση (δείγμα αποδιοργάνωσης και αποσύνθεσης) διαπλέκεται με πνευματικές συγκρούσεις (δείγμα ακμής και ρωμαλεότητας). Προχωρεί η εδαφική συρρίκνωση της Αυτοκρατορίας (τα εδάφη μοιράζονται Σέρβοι, Βούλγαροι και Οθωμανοί), αλλά παράλληλα σημειώνεται αναγέννηση Διαβάστε Περισσότερα [...]

  Το θέμα της θεοπτίας ή της θέας του Θεού παρουσιάζεται στην Αγία Γραφή με δύο διαφορετικές μορφές, που η μία φαίνεται να αποκλείει την άλλη. Ορισμένα χωρία χαρακτηρίζουν την θεοπτία ως αδύνατη. Έτσι στο βιβλίο της Εξόδου ο Θεός λέει στον Μωυσή: «Ου δυνήση ιδείν το πρόσωπον μου· ου γαρ μη ίδη άνθρωπος το πρόσωπόν μου και ζήσεται». Και ο Ψαλμωδός σημειώνει ότι ο Θεός «εθετο σκότος αποκρυφήν αυτού» Έξαλλου στην Καινή Διαθήκη ο Απόστολος και Ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει: «Θεόν ουδείς εώρακε πώποτε», ή «Θεόν ουδείς πώποτε τεθέαται». Και ο Απόστολος Διαβάστε Περισσότερα [...]

Οι Θεούμενοι, ως θεόπτες, γνωρίζουν τον Θεό και στην συνέχεια αναδεικνύονται αληθινοί θεολόγοι μέσα στην Εκκλησία. Η γνώση του Θεού είναι πραγματική, διότι είναι μέθεξη των ενεργειών του Θεού και σε κάθε εμπειρία μετέχεται ολόκληρος ο Θεός. Δηλαδή, ο Θεός «μερίζεται αμερίστως εν μεριστοίς», «και πολλαπλασιάζεται απολλαπλασιάστως εν πολλοίς». Με άλλα λόγια ο κάθε θεούμενος μετέχει των ενεργειών του Θεού, χωρίς ο Θεός να κομματιάζεται. Είναι «ολόκληρος και ο ίδιος παντού» και «είναι μεριστός και αμέριστος». Αυτό είναι «το μυστήριον της παρουσίας Διαβάστε Περισσότερα [...]

  ΜΕΡΟΣ Α´ Η νηπτική-ησυχαστική παράδοση και οι άγιοι Πατέρες Την ησυχαστική παράδοση συναντάμε σε όλα τα πατερικά κείμενα. Δεν υπάρχει Πατέρας της Εκκλησίας, που είχε εμπειρίες πνευματικής ζωής, και δεν αναφέρεται στην κάθαρση, τον φωτισμό και την θέωση. Δεν πρόκειται για επηρεασμό από την πλατωνική και νεοπλατωνική φιλοσοφία, αλλά για την έκφραση της εμπειρίας τους, μέσα από τους όρους της εποχής τους. ΄Αλλωστε, όπως προαναφέρθηκε, ο Ευάγριος ο Ποντικός στο σημείο αυτό κατέγραψε την ησυχαστική παράδοση, την οποία βρήκε στους μοναχούς Διαβάστε Περισσότερα [...]